Dla uczczenia 15-lecia działalności Galerii Sztuki "U Jaksy" zrealizowano plakietę odlaną w brązie według projektu wybitnego polskiego artysty rzeźbiarza Wincentego Kućmy.















Plakieta "Z kart starego i osobliwego Miechowa", prostokątna (27,2x22cm), odlew w brązie, wydana staraniem Starostwa Miechowskiego w 2001 z okazji 15 lecia Galerii Sztuki "U Jaksy", autorstwa prof. krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych Wincentego Kućmy.

Dzieło jest płaskorzeźbą skomponowaną na kształt tryptyku, mającego w tle schematyczne przedstawienie wieży miechowskiej świątyni pw. Grobu Pańskiego i św. Jakuba Mł.
Płaskorzeźba w środkowej części ma motyw znanego relikwiarza zbliżonego wyglądem do kaplicy Grobu Chrystusa w Jerozolimie, darowanego w 1584 - jak utrzymuje miejscowa tradycja - Andrzejowi Batoremu (1562-1599), generałowi Zakonu Kanoników Regularnych Stróżów Świętego Grobu Jerozolimskiego (Bożogrobców) przez Karola Boromeusza, biskupa Mediolanu, ogłoszonego później świętym; u dołu - wizerunek - wg XVII wiecznego wyobrażenia - Jaksy (1120-1176), ostatniego księcia połabskich Sprewian i małopolskiego możnowładcy, zięcia palatyna Piotra Włostowica, uczestnika krucjaty do Ziemi Świętej i fundatora klasztorów: Bożogrobców w Miechowie, gdzie powstał ich pierwszy i najważniejszy konwent w Polsce (1163), Panien Norbertanek na Zwierzyńcu pod Krakowem i w Krzyżanowicach nad Nidą oraz dobrodziej opactwa Benedyktynów w Sieciechowie, uważany przez hagiografię XVII w. za świątobliwego.
Lewa część płaskorzeźby ma od góry herb Miechowa, ustanowiony w 1961, z przedstawieniem gryfa, znaku rodowego Jaksy, trzymającego w szponie tarczę z podwójnym krzyżem, godłem Zakonu Bożogrobców; u dołu - sylweta miechowskiej świątyni, od 1996 Bazyliki Mniejszej, której obecny kształt pochodzi z przełomu w. XIViXV i mieści w sobie fragmenty romańskie z pierwszego 30 lecia XIII w. ze znaczącymi przebudowaniami w stylu późnobarokowym (kula na wieży, wnętrza z ołtarzami, figurami i stiukami); kościół z kaplicą Grobu Chrystusa już od wczesnego średniowiecza był znanym na ziemiach polskich i w Europie ośrodkiem religijnego pątnictwa, do którego przez wieki pielgrzymowały znane osobistości (m.in. królowa Jadwiga, generał Jan Henryk Dąbrowski, kardynał Karol Wojtyła), jak i prosty lud, aby oddać cześć Męce, Śmierci i chwalebnemu Zmartwychwstaniu Jezusa, jego znaczenie podnosiły odpusty udzielone świątyni miechowskiej przez Stolicę Apostolską po opanowaniu Jerozolimy przez wyznawców islamu, właściwe dla Sanktuarium Grobu Pańskiego.
Prawa część płaskorzeźby ma od góry wizerunek - wykonany wg obrazu Zdzisława Pabisiaka z 1960 - Macieja z Miechowa (1457-1523), historyka, geografa, lekarza, autora dzieł: Chronica Polonorum, Tractatus de duabus Sarmatiis... i innych, prof. i ośmiokrotnego rektora Akademii Krakowskiej, kanonika krakowskiego, dobroczyńcy i jałmużnika, fundatora szkoły parafialnej w Miechowie, złożonego do snu wiecznego w katedrze wawelskiej; u dołu - scena Ukrzyżowania, wzorowana na gotyckim fresku przedstawiającym Chrystusa z trzema Mariami, umieszczonym na romańskim murze pierwotnego kościoła w latach 1346-1348 i zachowanym w nawie głównej Bazyliki pod chórem; całość kompozycji tej części uzupełnia umieszczony w prawym górnym rogu herb powiatu miechowskiego, ustanowiony w 1999, z przedstawieniem orła z dwuramiennym krzyżem na piersi, dzierżącego w szponach gołe szable z okresu Insurekcji 1794.

Ikonografia plakiety zawiera najważniejsze symbole, postacie, obiekty i fakty związane z historią dawnego Miechowa. Dzieło wykonała w nakładzie 100 egzemplarzy pracownia odlewów artystycznych Piotra Piszczkiewicza w Krakowie.

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>> Stanisław Piwowarski